← Tüm modüller

Vücut Analizi

Mezurayla aldığın beş-altı ölçü, vücut yağ oranına ve bel çevresi risk bandına dönüşür; aynı sayılar beslenme ve antrenman sistemine de gider. Analiz yalnız bu ölçülerle çalışır — ölçü olmadan hiçbir şey hesaplanmaz.

Vücut Analizi — Vücut Analizi

Vücut Analizi · 1/4

NEREDESİN

Vücut analizi modülünün giriş ekranı. Panelden "Vücut Analizi" dediğinde buraya gelirsin; bu ayki durumunu tek bakışta gördüğün yer burasıdır.

NE YAPARSIN

Bu ayın ölçülerinden çıkan yorumu ve sayıları okursun; istersen aşağıdan yeni bir analiz başlatırsın.

NEREYE GİDER
  • Vücut ölçümleri kartı → ölçü giriş ekranı
  • "Trend grafiğini gör" → 6 Aylık İlerleme
  • Geri → Panel
Bu ekranda ne var 3

Diyelim ki panelde "BİLİMSEL ANALİZ TAMAMLANDI — Yağ kaybı için odaklanılması gereken alanlar var" yazıyor ve altında yeşil çerçeveli "Kompozisyon Uzmanın" kutusu duruyor.

Bu cümle senin hedefine göre seçilir ve kutudaki tek satır, o ayın birinci sırdaki bulgusudur.

Yorum katmanı önce hedefini üç bağlamdan birine indirger: yağ kaybı ve rekompozisyon "yağ kaybı" bağlamına, kas ve güç "kas kazanımı" bağlamına, kalan her şey "sağlık" bağlamına düşer. Sonra o bağlamın kendi kural listesi koşar — yağ kaybı bağlamında sıra bel/boy oranı, bel çevresi bandı, yağ oranı, yağsız kütle şeklindedir. Kutudaki cümleyi uygulama YAZMAZ; bulguları bulut sıralar, ekran yalnız ilkini alır. Bulgu üretilmediyse kutu hiç çizilmez — söyleyecek bir şey yokken bir cümle uydurmak, sağlık yüzeyinde güven kaybıdır.

Bu satırın değişmesini istiyorsan ölçünü değiştirmen gerekir; hedefini değiştirirsen sıralamanın kendisi değişir ve başka bir metrik birinci sıraya geçer.

Buna sistemde "hedef bağlamlı yorumlama" (goal-aware coaching) denir.

Diyelim ki "BULGU VE ANALİZLER" başlığı altında biri turuncu "ORTA", biri yeşil "BİLGİ" etiketli iki kart var.

Renk bulgunun ciddiyetini taşır: bilgi, dikkat ve uyarı diye üç kademe vardır.

Kademe kuralın kendisinden gelir, yazarın tercihinden değil. Bel/boy oranı 0,50'yi geçtiyse "dikkat", 0,60'ı geçtiyse "uyarı" olur; bu iki sayı merkezî yağlanma literatüründen alınmış sabit eşiklerdir. Aynı ölçü 0,50'nin altındaysa bulgu hiç uyarı değil, "ilerleme" olarak yazılır. Ekran bu kademeleri yeniden hesaplamaz — hangisinin hangi renkte çizileceği dışında bir karar vermez.

Turuncu bir kart gördüğünde panik yapma: "dikkat" kademesi bir teşhis değil, o ay üzerine gitmen gereken alanın işaretidir.

Diyelim ki buluta ulaşılamadı ve ekranı yine de açtın.

Ekran eski bir rapor ya da yaklaşık bir sayı göstermez; hata yüzeyine düşer ve "tekrar dene" der.

Üç karar da (hazırlık kapısı, hesap sistemi, yorum katmanı) tek yoldan, buluttan gelir. Cihazda yedek bir kopya bilerek YOKTUR: eşik tablosu iki adreste yaşasaydı biri güncellenip diğeri kalır ve aynı kullanıcı iki ekranda farklı risk okurdu. Daha kötüsü, bir uyarının sessizce kaybolması o uyarının yanlış olmasından tehlikelidir — kullanıcı eksikliği fark edemez.

Böyle bir ekran görüyorsan ölçülerinde bir sorun yoktur; bağlantı düzelince sayfayı yeniden açman yeterli.

Buna sistemde "kapalı-arıza" (fail-closed) davranışı denir.

Perde arkası — sistem nasıl karar veriyor 5

Yağ oranı — hangi ölçüler, hangi denklem

Diyelim ki boyun çevreni 39,5 cm, belini 92 cm, kalçanı 101 cm ölçtün; boyun 178 cm, kilon 82 kg. Ekranda "%20.5" çıkıyor.

Bu sayı ABD Donanması'nın çevre-ölçüsü denkleminden (Hodgdon-Beckett) gelir ve erkekte üç girdi kullanır: bel eksi boyun farkı ile boy.

Denklem erkekte 495 / (1,0324 − 0,19077·log(bel−boyun) + 0,15456·log(boy)) − 450 biçimindedir. Kadında denklem AYRIDIR: bel ve kalça toplanır, boyun düşülür ve katsayılar tamamen farklıdır (1,29579 · 0,35004 · 0,22100). Bu ikilik bir ayrımcılık değil, denklemin kendi yapısıdır — vücut yağının dağılımı iki cinsiyette farklı bölgelerde birikir ve tek denklem ikisini birden ölçemez. Cinsiyet bilinmiyorsa sonuç hiç üretilmez: erkek denklemini bir kadına uygulamak yaklaşık dört-beş puan sistematik DÜŞÜK tahmin verir, yani "temkinli" bile değildir. Sayı en son iki uçtan kırpılır (%1 ile %70 arası) ve vücut kitle indeksi 15'in altında ya da 50'nin üstündeyse denklem hiç çalıştırılmaz — o aralıkta güvenilir sonuç vermiyor.

Doğru sonuç için üç şey önemli: mezurayı hep aynı noktadan geçir, hep aynı saatte ölç, ve profilinde cinsiyet alanını boş bırakma. Boş cinsiyet, yağ oranını tamamen kapatır.

Buna sistemde "Navy (çevre-ölçüsü) yağ tahmini" denir.

Tahmin ne zaman "düşük güven" damgası yer

Diyelim ki 64 yaşındasın ve vücut kitle indeksin 41. Yağ oranın yine hesaplanıyor ama zincirin ilerisinde daha az söz hakkı taşıyor.

Denklem doğrulandığı örneklemin dışına çıktığında sonuç üretilmeye devam eder, fakat "düşük güven" olarak işaretlenir.

İşaret dört koşuldan biriyle konur: sayı üst/alt sınıra kırpıldıysa, yaş reşitlik sınırının altındaysa ya da 60'ı geçtiyse, vücut kitle indeksi 18,5'in altına düştüyse ya da 40'ı geçtiyse. Bu bayrak ekranda ayrı bir uyarı olarak çıkmaz ama zincirde kaybolmaz: vücut-özelliği paketini kuran katman düşük güvenli yağ oranına tam bonus vermez (0,15 yerine 0,05) ve toplam güven eşiğin altına düşerse paket yağ oranı olmadan, yalnız trend sinyaliyle gönderilir.

Bu aralıklardaysan sayıya değil yöne bak; yağ oranın ay ay düşüyorsa bilgi yine gerçektir, mutlak değeri hassas değildir.

Buna sistemde "doğrulanmış aralık dışı" (outside validated range) denir.

Neden referans tablosu ile uyarı eşiği farklı sayılar kullanıyor

Diyelim ki bir kadın kullanıcının yağ oranı %33 çıktı. Metrik kartındaki referans tablosunda "obez: %32 ve üzeri" yazıyor ama koçluk bulgularında yüksek yağ uyarısı ÇIKMIYOR.

İki sayı aynı soruyu yanıtlamıyor: biri "hangi kategoridesin", diğeri "sana uyarı yazayım mı".

Tablo bir popülasyon sınıflamasıdır ve kaynağı Amerikan Egzersiz Konseyi'nin vücut yağ kategorileridir. Uyarı eşiği ise bir risk sınırıdır ve kaynağı vücut yağıyla tanımlanan obezite ölçütüdür — erkekte %25, kadında %35. Erkekte iki sistem aynı sayıda buluşur, kadında ayrışır. Bu ayrışmayı "eşitleyerek" kapatmak, iki sayıdan birini kaynaksız seçmek olurdu; bir hesaplama sisteminde bilimsel yöntem zevke göre seçilmez. Kapatılan şey ÜÇÜNCÜ bir eşikti: buluttaki uyarı jetonu bir dönem kadında sınıflama sayısını (%32) okuyordu, yani "uyarı" adı taşıyan bir çıktı yanlış tabloya bakıyordu. Artık hizalı ve hizalama çapraz-dil bekçisiyle kilitli.

Kartındaki kategori ile bulgulardaki uyarının aynı anda çıkmaması bir tutarsızlık değil; ikisi farklı sorulara verilmiş, kaynağı yazılı iki ayrı cevaptır.

İkisini tek sayıya indirgemeye "kategori kayması" (category conflation) denir.

Analiz bittikten sonra sayılar nereye gidiyor

Diyelim ki bu ayın analizi tamamlandı ve ertesi gün beslenme planın yeniden kuruldu.

Analiz sonucu iki ayrı pakete bölünür ve iki sisteme gider: beslenme paketi ve antrenman paketi.

Bölme keyfî değil, güven kapılıdır. Toplam güven 0,50'nin altındaysa hiçbir paket üretilmez — dayanaksız bir sayıyı iki sisteme birden yaymak, hatayı çoğaltmak olurdu. 0,50 ile 0,70 arasındaysa beslenme paketi yalnız trend sinyalini taşır, yağ oranı ve yağsız kütle KONMAZ. Ancak 0,70 ve üstünde beslenme paketi tam dolar: yağ oranı, yağsız kütle, bel ve kalça ölçüsü, bel/boy oranı, merkezî yağlanma riski. Antrenman paketi ayrıdır ve farklı şeyler taşır: sağ-sol asimetri skorları, bölgesel öncelik haritası ve kompozisyon trendi. Ölçü 90 günü aştıysa bölgesel öncelik boşaltılır ve antrenman güveni 0,7 katsayısıyla sönümlenir.

Ölçünü düzenli girmenin görünmeyen faydası burada: aynı sayılar hem kalori hedefini hem de hangi kas grubuna öncelik verileceğini besliyor.

Buna sistemde "vücut-özelliği yönlendirmesi" (body trait routing) denir.

Ölçüm girilmezse hangi sistem ne kaybeder

Diyelim ki hiç mezura ölçüsü girmedin ama antrenman ve beslenme modüllerini aktif kullanıyorsun.

İki modül de çalışmaya devam eder — ama beslenme sistemi kalori hedefini daha kaba bir denklemle kurar ve antrenman sistemi bölgesel önceliği hiç görmez.

Beslenme tarafında bazal metabolizma iki yoldan hesaplanabilir. Yağsız kütle biliniyorsa Cunningham denklemi kullanılır (500 + 22 × yağsız kütle); bu denklem kas kütlesi yüksek ya da yağ oranı yüksek kişilerde yaklaşık ±%5 hatayla çalışır. Yağsız kütle bilinmiyorsa klasik denkleme düşülür ve o denklem toplam kiloya bakar — aynı kiloda iki farklı vücut kompozisyonunu ayırt edemez, hata payı %10-15 bandına çıkar. Antrenman tarafında ise asimetri skorları ve kas grubu öncelik haritası tamamen boş kalır; plan sana özel bir denge düzeltmesi yapamaz. Analiz kendi ekranında da hiç çalışmaz: hazırlık kapısı bel, kalça ve boyun ölçüsü olmadan sistemi çağırmaz.

Ayda bir kez, beş dakikada alınan yedi ölçü üç modülü birden besliyor. Girmezsen sistem seni cezalandırmaz, sadece daha az bilerek plan kurar.

Verin ne işe yarar 6

Bel, kalça ve boyun çevresi (üç zorunlu ölçü)

Girersen Analiz çalışır: yağ oranı, yağsız kütle, bel/boy oranı, bel/kalça oranı ve bel çevresi risk bandı hesaplanır; bunlar aynı turda beslenme ve antrenman hesaplamalarına da gider.

Girmezsen Hazırlık kapısı kapanır ve sistem hiç çağrılmaz. Ekran rapor yerine eksik listesini çizer, hangi alanların eksik olduğunu ismen söyler. Uydurma bir varsayılan ölçü KULLANILMAZ.

Ölçünün ne zaman alındığı (tarih damgası)

Girersen Otuz günden yeniyse analiz tam çalışır. Yirmi beşinci günden sonra "yakında yenile" uyarısı çıkar ama analiz durmaz.

Girmezsen Ölçüler girilmiş olsa bile tazelik doğrulanamaz ve kapı kapanır — tarihsiz bir ölçü, hangi vücuda ait olduğu bilinmeyen bir sayıdır. Otuz günü aşan ölçüde de analiz durur.

Profilde cinsiyet

Girersen Yağ oranı denklemi ve üç ayrı risk eşiği (bel çevresi, bel/kalça oranı, yağ oranı) doğru kolu seçer.

Girmezsen Yağ oranı HİÇ hesaplanmaz ve risk bandı üretilmez; bulgular listesinde bunların yerine "yeterli veri yok" satırı çıkar. Bilinmeyeni "erkek" saymak bir varsayılan değil, kullanıcı adına verilmiş bir sağlık yargısı olurdu ve yönü masum değil: bel/kalçada uyarı susturulur, yağ oranında ise haksız uyarı yazılır.

Profilde hedef (yağ kaybı / kas / sağlık)

Girersen Bulguların sırası ve metrik kartlarının önem sıralaması hedefine göre kurulur: yağ kaybında bel/boy oranı ve yağ oranı öne çıkar, kas hedefinde yağsız kütle ve göğüs-bel farkı öne geçer.

Girmezsen Analiz durmaz; hedef "sağlıklı yaşam" olarak kabul edilir ve bu varsayım kullanıcıya bir uyarı olarak taşınır — sessizce seçilmez. Sağlık bağlamında sıralama merkezî yağlanma sinyallerine göre kurulur.

Göğüs, kol, uyluk ve baldır ölçüsü (dört isteğe bağlı ölçü)

Girersen Oran kartları açılır (göğüs eksi bel, kol/baldır oranı) ve vücut-özelliği paketinin güven puanı her biri için 0,05 yükselir — yani paketin hesaplamalara ulaşma ihtimali artar.

Girmezsen Analiz yine çalışır ve yağ oranı yine hesaplanır; yalnız oran kartları çizilmez ve güven puanı 0,10 daha düşük kalır. Kas hedefinde ise göğüs-bel farkı yerine "yeterli veri yok" bulgusu yazılır.

Aylık düzenli tekrar (her ay bir kayıt)

Girersen Trend ekranı dolar; iki ölçümden sonra yön yorumu başlar, altı ay dolduğunda grafik tam görünür. Koçluk cümlesi de her ay yenilenir.

Girmezsen Atlanan ay grafikte hiç görünmez (sıfırla doldurulmaz) ve tek ölçümde yorum paneli çizilmez. Hiç kayıt yoksa trend ekranı "Henüz yeterli veri yok" yüzeyini gösterir.